Een fundamentele voorwaarde om te leven in overeenstemming met de natuur volgens Ayurvedische principes is het in acht nemen van de hoofdcycli van vata, pitta en kapha: de drie fasen van zonsopgang tot zonsondergang en dan weer van zonsondergang tot zonsopgang.

Op deze wijze gaan we mee op de golven van de natuur, een ritme waar ons lichaam en alle processen van nature op ingesteld zijn.

Onze tegendraadse gewoonten kunnen uiteraard deze natuurlijke neiging blokkeren of saboteren, maar van nature zal ons lichaam hier altijd naar streven. De Ayurvedische cycli zijn ongeveer als volgt:

Kapha

06.00 – 10.00 uur

Het lichaam voelt zwaar, ontspannen, traag en doet het rustig aan.

18.00 – 22.00 uur

De avond begint ontspannen en langzaam.

Pitta

10.00 – 14.00 uur

Rond het middaguur, het midden van de eerste pitta periode is het lichaam het meest actief en de eetlust en het spijsverteringsvuur het grootst.

22.00 – 02.00 uur

Pitta verteert de avondmaaltijd omdat lichaam minder energie nodig heeft. Voor fysieke activiteit wordt deze energie aangewend om je warm te houden en herstel te bevorderen.

Vata

14.00 – 18.00 uur

Vata bestuurt het zenuwstelsel en uit onderzoek is gebleken dat de namiddag uitermate geschikt is voor taken waarbij denkprocessen een rol spelen, voor het maken van een psychologische test of voor het uitvoeren van een behendigheidsoefening.

02.00 – 06.00 uur


In deze vata periode komt het zenuwstelsel niet tot uiting in vata typerende snelle denkprocessen maar in intensieve dromen. De REM slaap vindt in deze periode plaats.

Hoe breng je het volgen van dit ritme in de praktijk?

Tussen 6.00-8.00 uur: opstaan

Je profiteert optimaal van vata eigenschappen als lichtheid, vrolijkheid en frisheid wanneer je gedurende deze periode opstaat. Wanneer je te lang wacht in de kapha periode die volgt dan zul je je duffer, zwaarder voelen en dit kan de hele dag aan je blijven kleven. Sterker nog, wanneer je altijd te lang in bed blijft liggen en dus altijd met kapha eigenschappen opstaat dan kun je je chronisch slaperig voelen.

Tussen 12.00-13.00 uur: lunchen

In deze periode wordt onder invloed van pitta het spijsverteringsvuur aangewakkerd en is de eetlust het grootst. Een goed idee om de lunch je grootste maaltijd van de dag te laten zijn. Wat overigens niet betekent dat je je vol moet proppen.

Tussen 18.00-19.oo uur: avondeten

Het is aan te raden een kleinere maaltijd te nuttigen dan middageten, want pitta komt pas om 22.oo uur weer langs voor de spijsvertering.

Tussen 21.30-22.30 uur: bedtijd

Veel kapha typen zijn ingesteld op de kapha cyclus die de avond afsluit en hebben van nature de voorkeur om rond 22.00 uur naar bed te gaan. Dit is het Ayurvedisch ideaal voor iedereen. Het stelt de ritmen van het lichaam in staat om op natuurlijke wijze tot rust te komen, het geeft een diepere, meer ontspannen slaap en geeft het lichaam de tijd om nieuwe weefsels aan te maken, een proces dat met name gedurende de nacht plaats vindt.

Maar ik krijg juist energie na 22.00 uur ’s avonds!

Wanneer je na 22 uur nog wakker bent, dan zal de pitta cyclus die dan volgt je meer actief maken en je wakker houden. Daarom voelen mensen zich vaak in het begin van de avond slaperig, traag en zwaar om tegen middernacht, het hoogtepunt van pitta periode, een energie opwelling te krijgen. Om vervolgens te laat naar bed te gaan voor voldoende nachtrust.

Vroeger naar bed gaan, hoe saai dit ook klinkt, kan dit patroon doorbreken. Want als je laat gaat slapen is het over het algemeen lastiger om vroeg op te staan waardoor je in de kapha periode wakker zult worden met alle kenmerkende eigenschappen van dien. Tenzij je met heel weinig uren slaap goed uit de voeten kunt.

Probeer eens een week op Ayurvedische tijd naar bed te gaan. Je zult ervaren hoe je in het ritme komt en hoe goed je je de dagen erna zult voelen. Je lichaam komt in perfect ritme en surft mee op de ritmische eigenschappen van de cycli van de dag.